Hoạt động trong ngành dinh dưỡng giúp chị tràn đầy sức sống, đằm thắm nữ tính của một người phụ nữ say mê bếp núc, lại đồng thời là một bác sĩ tỉ mỉ, đầy lòng trắc ẩn.
BS. Đỗ Thị Ngọc Diệp
Can thiệp cả một sức khỏe cộng đồng
Nằm giữa hai ngành y khoa liên quan tới sức khỏe, bộ phận bệnh và chữa bệnh, dinh dưỡng là ngành khoa học nghiên cứu mối liên quan giữa thực phẩm và sức khỏe nhằm đưa ra các phương án can thiệp nâng cao sức khỏe, điều trị bệnh tật dựa chính về thực phẩm và các sản phẩm dinh dưỡng. Dinh dưỡng gồm 3 lĩnh vực chính: Dinh dưỡng cộng đồng, dinh dưỡng lâm sàng và khoa học vào thực phẩm và sức khỏe.
Đặc biệt ngành nghề cộng đồng là nghiên cứu các khiếu nại dinh dưỡng trong cộng đồng và đưa ra các giải pháp can thiệp cho cả một cộng đồng to chủ yếu dựa vào thực phẩm. Đối tượng tiếp cận là người dân chưa có bệnh. Với BS. Đỗ Thị Ngọc Diệp, dinh dưỡng vô cùng thú vị và có ảnh hưởng rộng khắp.
BS. Ngọc Diệp chia sẻ: “Một giám sát ở Việt Nam cho thấy tình trạng thiếu hụt vitamin A trong cộng đồng tại mức độ cao, và đưa đến một hậu quả là làm giảm sức đề kháng. Vì vậy, trẻ em là đối tượng thường bị thiếu hụt vitamin A hay mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và đường tiêu hóa. Thiếu hụt vitamin A còn làm tổn thương các bộ phận liên quan tới chức năng nhìn nếu như như giác mạc, võng mạc và các tế bào thị giác dẫn đến tình trạng quáng gà, khô loét giác mạc thậm chí đưa tới hậu quả mù lòa. Thiếu hụt vitamin A còn gây ra chậm nâng cao trưởng, làm người ta dễ bị suy dinh dưỡng. Từ giám sát dịch tể, chúng ta phát hiện ra trẻ em Việt Nam là đối tượng nguy cơ cao, tiếp theo là phụ nữ sau khi sinh”.
Theo bà, lúc giám sát tương tự sẽ phát hiện nhiều điều không ngờ được. Ở Việt Nam, sau khi sinh, ông bà ta thường bắt sản phụ ăn kiêng như ăn thịt kho mặn, ăn ít rau. Vì quan niệm xưa cho rằng ăn nhiều rau xanh như rau cải sẽ làm sản phụ đi tiểu nhiều dẫn tới mai kia sẽ bị són tiểu. Ăn cá nhiều thì bị tanh, ăn đậu hũ lạnh bụng… Nên sản phụ sau sinh cũng dễ bị thiếu hụt vitamin A. Từ đó, các nhà dinh dưỡng mới đưa ra chương trình bộ phận chống thiếu vitamin A bằng hướng giải quyết uống vitamin A liều cao bổ sung mỗi 6 tháng 1 lần cho trẻ từ 6 - 36 tháng; tại các vùng khó khăn bổ sung này được áp dụng cho đến trẻ 5 tuổi. Hoặc chương trình muối bổ sung i-ốt giúp cắt giảm hẳn tình trạng thiếu hụt i-ốt gây bướu cổ trong cộng đồng.
Hoặc nhiều nghiên cứu trong ngành nghề dinh dưỡng được thực hiện để xem loại gạo nào có chỉ số đường huyết thấp, hoặc trong cách nấu ăn, tỉ lệ nước như thế nào đảm bảo trị giá dinh dưỡng cao và chỉ số đường huyết thấp…
“Khác biệt giữa dinh dưỡng và y khoa điều trị, dinh dưỡng vừa giúp bộ phận bệnh vừa chữa được bệnh. Dinh dưỡng có khi là hướng giải quyết điều trị tích cực, nhưng cũng có lúc hỗ trợ điều trị. Dinh dưỡng có thể khắc phục cho cả sức khỏe cộng đồng, còn điều trị là vận dụng cho từng cá nhân. Một sự khác biệt nữa là ví dụ chính sách dinh dưỡng tốt ngay từ đầu sẽ giúp người ta tối ưu hóa chiều cao, nâng cao tuổi thọ, tạo điều kiện phòng bệnh và sống khỏe hơn,” BS. Ngọc Diệp tự hào.
Ngành dinh dưỡng sắp như chỉ toàn bác sĩ nữ
Đặc thù của ngành dinh dưỡng đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ rất lớn. Đây cũng là bản tính của người phụ nữ, nên đó là lý do tại sao “bói mãi mới ra vài vị bác sĩ nam làm trong lĩnh vực dinh dưỡng”.
“Bản chất của ngành dinh dưỡng cũng là 1 lĩnh vực nội khoa. Bác sĩ nội khoa cơ bản biết bệnh và rành thuốc trong từng chuyên ngành. Thuốc đã được bào chế sẵn với những hàm lượng nhất định, nhưng không có chính sách ăn nào được “bào chế sẵn”. Với một chính sách ăn đa dạng thực phẩm, ngày 20 loại, mỗi loại thực phẩm có hàm lượng chất dinh dưỡng khác nhau, với những trị giá chuyển hóa phong phú. Nếu bác sĩ dinh dưỡng không tỉ mỉ sẽ không làm được”, BS. Ngọc Diệp nói.
Điều trị bằng dinh dưỡng cũng rất khác biệt vì cần được làm cho bệnh nhân hiểu và tuân thủ lâu dài, từ chuyện nhỏ nhất như các loại rau không giống thành phần dinh dưỡng không như nhau đến các nấu khác nhau, lượng nước khác nhau, thực phẩm sẽ trảo đổi như thế nào… Uống 1 viên thuốc, thậm chí 1 khi uống 5 - 10 viên thuốc vì nhiều bệnh không khó, bệnh nhân có thể uống nhiều ngày theo đơn thuốc. Trong khi đồ ăn là khó vì không bao giờ có khẩu phần ăn với “trọng lượng bằng 1 viên thuốc cả”. Nên người bác sĩ dinh dưỡng phải vô cùng kiên nhẫn.
“Tôi cũng từng chứng kiến, nhiều bác sĩ được phân vào dinh dưỡng, nhưng làm một thời gian rồi chuyển ngang là vì 1 phần như tôi đã chia sẻ ở trên, 1 phần khác là kết quả điều trị từ dinh dưỡng rất lâu đến, người ta sẽ dễ thấy mệt mỏi. Nói tới kiên nhẫn, tỉ mỉ hay khó tính, xét nét chẳng qua là tính nghiêm túc với nghề nghiệp. Những người làm trong ngành nghề sức khỏe nói chung, không chỉ là bác sĩ, mà kể cả điều dưỡng, thường có tố chất gần gũi và yêu thương con người và vô cùng dễ thương”, BS. Ngọc Diệp tiếp lời.
Con người ngay từ khi sinh ra đã Tiến hành ăn, nên phần đông ai cũng cho rằng đầy kinh nghiệm về vấn đề ăn của cá nhân mình. Nên ngành nghề dinh dưỡng có câu: “Dinh dưỡng được hiểu 1 cách phiến diện là liên quan tới ăn, vì vậy ai cũng có kinh nghiệm liên quan tới ăn và ai cũng có thể làm thầy thuốc và ai cũng có thể tư vấn cho người khác. Cuối cùng người bệnh không biết tin ai.” Do đó, can thiệp thay đổi thói quen là 1 điều rất khó.
Việt Nam hiện có hai nơi chuyên lĩnh vực dinh dưỡng là Viện Dinh dưỡng Quốc gia và Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM. Đầu ra từ can thiệp dinh dưỡng cho cộng đồng và lâm sàng rất rõ, tuổi thọ của người dân thành phố cao nhất, chiều cao tăng, giảm thiểu tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em mọi lứa tuổi, con người cũng đẹp lên rất nhiều. Dinh dưỡng vừa điều trị vừa dự phòng nên đòi hỏi tố chất kép: “vừa có tầm nhìn xa” vì hoạt động trong ngành cộng đồng và dự bộ phận mà lại cần “cụ thể”. Người bác sĩ dinh dưỡng còn phải chịu đựng, vượt qua nhiều áp lực.
Vốn là bác sĩ điều trị lâm sàng chuyên ngành nhi khoa nhiều năm hoạt động trước khi làm dinh dưỡng, BS.CKII. Đỗ Thị Ngọc Diệp có nhiều trải nghiệm là bác sĩ lâm sàng, điều trị bệnh lý cụ thể, 1 con người cụ thể và vừa phải điều trị cho cả gia đình vì 1 em bé nhưng còn kèm theo bố mẹ và cả ông bà hay nhiều người thân khác. Nên lúc chuyển sang là bác sĩ dinh dưỡng, những điều này cũng gần như không khác gì. Bác sĩ của công tác điều trị dinh dưỡng không chỉ biết vào bệnh lý mà còn phải tính toán vào khẩu phần, tính toán vào trị giá dinh dưỡng, tính toán vào khẩu vị bệnh nhân, tính toán khả năng tài chính, mức độ có sẵn những cái mà bác sĩ chỉ định cho bệnh nhân… Đồng thời BS.CKII. Đỗ Thị Ngọc Diệp có hơn 40 nghiên cứu khoa học và tham gia biên soạn tài liệu chuyên lĩnh vực có trị giá trong ngành nghề dinh dưỡng, thực phẩm, các nghiên cứu nỗ lực tình trạng dinh dưỡng và tăng tầm vóc, tham gia xây dựng các chính sách can thiệp dinh dưỡng.
AN QUÝ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét