Chủ Nhật, 31 tháng 12, 2000

Có thai ngoài ý muốn ở trẻ vị thành niên: Phòng tránh thế nào?

Thực trạng vấn đề nạo phá thai vị thành niên

Thực tế cho thấy, tỷ lệ trẻ vị thành niên mang thai ngoài ý muốn càng ngày tăng. Theo thống kê của Quỹ Dân số Liên Hiệp quốc (2015), số trẻ em gái đã kết hôn trước tuổi 18 ở châu Á - Thái Bình Dương là 59 triệu trường hợp. Số trẻ em gái tuổi từ 15 đến 17 tại các nước đang phát triển đã từng sinh con là 20.000 trường hợp. Ước tính số ca phá thai không an toàn ở trẻ em gái tuổi từ 15 đến 19 là 3,2 triệu ca. Tại Việt Nam, theo thống kê, mỗi năm cả nước vẫn còn sắp 6.000 ca nạo phá thai tuổi vị thành niên.

Có thai ngoài ý muốn ở trẻ vị thành niênNạo hút thai gây ảnh hưởng to tới sức khỏe vị thành niên.

Tuy nhiên, đây là những con số được thống kê từ hệ thống y tế công, chưa kể con số ở các cơ sở y tế tư nhân bởi nhiều trẻ vị thành niên với tâm lý e ngại nên không dám đến các cơ sở y tế công. Vì thế, thực tế con số mang thai và nạo phá thai tại trẻ vị thành niên tại Việt Nam còn to hơn rất nhiều.

Có nhiều nguyên do làm gia nâng cao tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn của trẻ vị thành niên như tỷ lệ quan hệ tình dục tăng cao nhưng sự hiểu biết về các phương pháp tránh thai lại không đầy đủ, trẻ vị thành niên chưa có tiếp nhân thức đầy đủ vào tác hại nguy hiểm của mang thai ngoài ý muốn...

Ngoài ra, do phần nhiều trẻ có chu kỳ kinh không đều và trẻ vị thành niên chưa có ý thức đi khám thai sớm nên có thể phát hiện thai trễ, điều này sẽ làm tăng tai biến và biến chứng lúc hút nạo thai.

Những nguy hại của việc nạo hút thai

Tai biến và biến chứng của nạo hút thai rất nhiều. Những biến chứng có thể phát hiện xử lý ngay như chảy máu, đau, dị ứng với thuốc, thủng tử cung... Những biến chứng âm thầm nhưng ảnh hưởng đa số đến khả năng sinh sản sau này của trẻ vị thành niên như hở eo tử cung, dính buồng tử cung, tắc ống dẫn trứng. Hở eo tử cung làm tăng nguy cơ sinh non, trong lúc đó dính buồng tử cung và tắc ống dẫn trứng sẽ làm cho bệnh nhân vô sinh. Nhiễm trùng tử cung là 1 biến chứng hiểm nguy ví dụ không phát hiện và điều trị sớm. Nhiễm trùng ống dẫn trứng có thể dẫn đến thai ngoài tử cung ở những lần mang thai sau.

Có thai ngoài ý muốn ở trẻ vị thành niênTắc vòi trứng là một biến chứng sau nạo hút thai.

Một khiếu nại cũng khá nghiêm trọng cần phải đề cập đến đó là mang thai ngoài ý muốn sẽ ảnh hưởng rất tiêu cực lên tâm lý của của trẻ vị thành niên. Trước và sau lúc hút - nạo thai trẻ vị thành niên luôn luôn có mặc cảm tội lỗi, tâm lý sợ hãi và sẽ ít tiếp xúc với những người xung quanh. Trong giai đoạn này vai trò của những người thân xung quanh trẻ (đặc biệt là cha, mẹ) rất là quan trọng. Tuy nhiên, một số trường hợp mọi người lại có thái độ khinh miệt và chỉ trích nặng nề làm trẻ bị tổn thương nhiều hơn có thể dẫn đến tự kỷ đôi lúc dẫn tới mắc bệnh tâm thần.

Thậm chí, nhiều bạn gái khi tới tuổi trưởng thành bị ám ảnh vào khiếu nại nạo phá thai trước đây đã trở thành sợ hãi sex. Điều này hưởng không nhỏ tới cuộc sống hôn nhân và hạnh phúc gia đình.

Phòng tránh như thế nào?

Ngày nay, do tác động của nhiều yếu tố (phim ảnh bạn bè...) trẻ có xu hướng thuận tiện trong quan hệ tình dục. Điều này cũng là một trong những nguyên do khiến tỷ lệ trẻ vị thành niên phá thai và sinh con ngoài ý muốn càng ngày càng tăng.

Giải pháp cấm đoán trẻ không được quan hệ tình dục tại độ tuổi này rất khó khả thi vì gia đình khó kiểm soát trẻ một cách hoàn toàn. Cho nên điều cần làm là giáo dục giới tính và cho trẻ biết những nguy cơ có thể xảy ra nếu có thai và phá thai có thể giảm thiểu được tỷ lệ mang thai ngoài ý muốn.

Có thai ngoài ý muốn ở trẻ vị thành niênMột buổi ngoại khóa vào giới tính dành cho trẻ vị thành niên.

Cung cấp và hướng dẫn sử dụng các phương pháp tránh thai là phương án khá tốt. Phương pháp tránh thai phù hợp nhất cho lứa tuổi này là bao cao su, viên thuốc tránh thai loại phối hợp và thuốc ngừa thai khẩn cấp. Bao cao su là phương pháp ngừa thai được chọn trước tiên vì dễ sử dụng, hiệu quả cao nếu dùng đúng và cần thiết đặc biệt ngăn ngừa được bệnh lây truyền qua đường tình dục. Tuy nhiên, đôi lúc trẻ vị thành niên ngại dùng bao cao su vì nó không mang tính bí mật. Hơn nữa, trẻ vị thành niên nữ sẽ khó thuyết phục “đối tác” của mình dùng bao cao su. Viên thuốc tránh thai loại phối hợp có hiệu quả ngừa thai khá cao và có thể điều trị những bất thường khác nếu như có của trẻ vị thành niên như: chu kỳ kinh không đều, thống kinh, lạc nội mạc tử cung...Tuy nhiên, cách sử dụng hơi phức tạp nên trẻ có thể bỏ thuốc. Thuốc ngừa thai khẩn cấp hiện nay được sử dụng phần lớn và cách sử dụng cũng khá đơn giản hơn so với 2 phương pháp ngừa thai trên nên có thể được xem như là 1 phương pháp có thể dùng cho trẻ vị thành niên. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng viên thuốc tránh thai loại phối hợp và thuốc ngừa thai khẩn cấp không thể ngăn chặn bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đây là 1 vấn đề đáng để ý trong xã hội hiện nay. Và thuốc ngừa thai khẩn cấp không nên được sử dụng quá 2 lần trong một tháng vì nếu như sử dụng quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của nữ giới sau này.

Mặt khác, 1 khiếu nại nữa cần quan tâm lúc tư vấn các phương pháp ngừa thai cho trẻ vị thành niên là nên viết cho trẻ dễ hiểu (ngôn ngữ viết và nói phải dễ hiểu đối với trẻ có trình độ cấp hai và cấp 3). Nếu viết khó hiểu trẻ sẽ không áp dụng hoặc ứng dụng không đúng. Ngoài việc đưa vào chương trình giáo dục, có thể thành lập bộ phận hỗ trợ tư vấn và các nơi này sẽ đảm bảo bí mật và an toàn cho trẻ.

Và ứng phó khi trẻ có thai ngoài ý muốn

Phương pháp ngừa thai dù hiện đại tới đâu thì cũng có một tỷ lệ thất bại (ở trẻ vị thành niên tỷ lệ thất bại có thể cao hơn do hiểu biết không đầy đủ). Vì thế trẻ vẫn có nguy cơ mang thai cho dù đã ứng dụng các phương pháp này. Cho nên khiếu nại kế tiếp sau khiếu nại ngừa thai là giúp trẻ phát hiện sớm nếu như có thai. Khi thai còn nhỏ chúng ta có không ít phương pháp phá thai. Phá thai lúc thai còn nhỏ sẽ ít gây tai biến và biến chứng cũng như tác động tâm lý lên trẻ cũng ít hơn. Vì thế, ngoài khiếu nại giải đáp các phương pháp tránh thai, chúng ta cần giải đáp cho trẻ cách phát hiện sớm khi mang thai (các dấu hiệu như: Trễ kinh, những trảo đổi trong cơ thể...).

Do tâm lý e ngại và cái nhìn thiếu thiện cảm của xã hội đối với trẻ vị thành niên mang thai, nên việc tư vấn cho các trường hợp này ít được quan tâm. Từ đó, trẻ vị thành niên cũng sẽ ngại bàn luận các khiếu nại liên quan với người lớn. Vai trò của các bậc phụ huynh cũng rất quan trọng. Cha mẹ cũng nên hiểu biết các vấn đề này để có thể hỗ trợ tư vấn cho con mình, vì trẻ sẽ dễ bàn bạc những câu hỏi của mình với cha mẹ hơn. Ngoài ra, bậc phụ huynh cũng phải tạo cho trẻ có tâm lý coi mình là “bạn” để có thể tâm sự với mình lúc có vấn đề. Nếu có “sự cố” người lớn nên bình tĩnh để xử lý, tránh gây tổn thương tâm lý cho các trẻ.

ThS. Nguyễn Quốc Tuấn

0 nhận xét:

Đăng nhận xét